Sektör Yatırımı ve Rotasyon nedir?

Sektör nedir, neden önemli?

Bir borsa, sektör adı verilen alt gruplara ayrılır. BIST üzerinde tipik gruplar şunlardır:

• Bankacılık (XBANK): GARAN, AKBNK, YKBNK, ISCTR, VAKBN, HALKB
• Holding (XHOLD): SAHOL, KCHOL, DOHOL
• Sınai (XUSIN): SISE, EREGL, KRDMD, TUPRS
• Gıda perakende (XGIDA): BIMAS, MGROS, SOKM
• Elektrik (XELKT): ENJSA, AKSEN
• Turizm ve havacılık (XTRZM, XULAS): THYAO, PGSUS, TAVHL

Aynı sektörde olan hisseler benzer makro koşullara tepki verir. Bankacılık faiz oranına, NIM'e ve kredi büyümesine duyarlıdır. Sınai sektör USDTRY ve küresel emtia fiyatlarına bağlıdır. Gıda perakende TÜFE ve özel tüketim canlılığına tepki verir. Turizm ve havacılık kura, yolcu sayısına ve jeopolitik ortama bağlıdır.

Sektör yatırımı, tek hisse riski almak yerine sektör endeksini takip eden bir ETF ya da sektör hisselerinden oluşan bir sepet üzerinden pozisyon almaktır.

Sektör rotasyonu, temel fikir

Ekonomik döngünün farklı evrelerinde farklı sektörler öne çıkar. Klasik Stovall döngü çerçevesi şunu söyler:

Bu döngülere rotasyon ile ayak uydurmak teorik olarak alpha üretir. Pratikte döngüleri canlı yakalamak zordur. Geri dönüp bakınca açıkça görünen geçişler, anında zor ayırt edilir.

Somut örnekler. 2020 yılında pandemiyle birlikte teknoloji ve sağlık sektörü hâkim oldu. Nasdaq 100, 2020 yılını yaklaşık yüzde 48 yukarıda kapadı. 2022 yılında rüzgâr ters döndü. Fed'in 2022 boyunca toplam 425 baz puan faiz artışı sonrasında ABD'de enerji sektörü (XLE ETF) yılı yaklaşık yüzde 58 artıda kapatırken teknoloji (XLK) yaklaşık yüzde 28 düştü. 2023 yılında ise yapay zekâ teması ile Nvidia, Microsoft ve Meta gibi sınırlı sayıda mega-cap hisse rallinin büyük kısmını taşıdı. S&P 500'ün getirisinin önemli bir bölümü "Magnificent 7" olarak anılan grupta toplandı. Bu üç yıl, sektör rotasyonunun ve dar liderlik riskinin somut örnekleridir.

Tek hisse ile sektörün karşılaştırması

Sektör yaklaşımının avantajları, tek hisse riskine maruz kalmamak, firma kaynaklı kötü haberlerin sepete dağılması, görece düşük volatilite ve "şu sektör güçleniyor" görüşünü kolay ifade etmektir. Tek hisse yaklaşımının avantajları ise doğru seçim yapıldığında yüksek alpha potansiyeli, takip kolaylığı ve büyük hisselerin yüksek likiditesidir.

BIST'te sektör yatırımı pratiği

Türkiye'de saf sektör ETF'i sayısı sınırlıdır. Pratikte üç yöntem öne çıkar:

1. Sektör endeksini taklit etmek. XBANK, XUSIN gibi endeksler hesaplanır ama doğrudan alınamaz. Sektörün 3 ila 5 büyük hissesini eşit ağırlık tutmak yaklaşık aynı maruziyeti verir.
2. Yerli sektör fonları. Bazı portföy yönetim şirketlerinin sektör fonları vardır. Yönetim ücretleri ve takip hatası önceden incelenmelidir.
3. Manuel sepet. Örneğin bankacılık sepeti olarak GARAN, AKBNK, YKBNK, ISCTR eşit ağırlık.

Sektör bazlı momentum stratejisi

Klasik bir kombinasyon, son 3 ila 6 ay arasında en iyi performans gösteren sektör endekslerini taşımak, en kötülerden uzak durmaktır. Aylık yeniden dengeleme ile, 6 ila 10 sektör arasından en iyi 3 sektörü eşit ağırlık tutmak akademik literatürde sıkça incelenir. Moskowitz ve Grinblatt'ın 1999 tarihli çalışması, ABD verisinde sanayi seviyesinde momentum etkisinin tek hisse momentumunun büyük bölümünü açıkladığını gösterdi. Bu yaklaşım, momentum faktörünü sektör çeşitlendirmesi ile birleştirir.

Sektör rotasyon sinyalleri

• Tahvil getirileri. 10 yıllık getirinin yükselişi finansal sektör için tipik olarak olumludur, çünkü banka kredi getirileri yeniden fiyatlanır.
• Petrol fiyatı. Yükseliş enerji sektörü için olumlu, tüketici için olumsuzdur.
• Kur. TL'nin zayıflaması ihracatçı sınai için olumlu, ithalat ağırlıklı sektörler için olumsuzdur.
• Faiz. Düşen faiz kısa vadede borçlanma maliyetini azaltır, ancak uzun vadede banka NIM'ini daraltır.
• Tüketici güveni. Yükseliş perakende ve turizm için olumludur.

Riskler ve yanılgılar

• Sektör tanımı. Holding şirketleri birden çok sektörü içerir. Sabancı (SAHOL) bankacılık, enerji, perakende ve sanayi karışımıdır. Saf sektör maruziyeti güçleşir.
• Geç sinyal. Sektör rotasyonu öyküleri tarihten sonra net görünür. Canlı yakalamak güçtür.
• Konsantrasyon. BIST 100'de bankacılık ve holding ağırlığı toplamda büyük yer kaplar. BIST'te "sektör çeşitlendirmesi" ABD'deki ile aynı koruyuculuğu sağlamayabilir.
• Korelasyon artışı. 2018 Ağustos, 2020 Mart ve 2021 Aralık gibi kriz dönemlerinde sektörler arası korelasyon hızla yükselir, çeşitlendirme etkisi geçici olarak kaybolur.

Pratik uygulama önerisi

Yeni başlayan biri için sektör yaklaşımının özeti şudur:

1. BIST 30 üzerinde tek tek hisse seçmek yerine 3 ila 5 sektör belirleyin.
2. Her sektörden 2 büyük hisse seçin. Toplam portföy 6 ila 10 hisseden oluşur.
3. Her ay sektör endeksi göreceli performansını kontrol edin.
4. Liderlik değişimini takip edin. Geç değil erken rotasyon hedefleyin.

Site içi sektör rotasyon raporu

Sektör Rotasyon sayfasında XU100'e göre göreceli performansı ısı haritası olarak yayınlıyoruz. Bu rapor 12 BIST sektör endeksini izler, 1 gün, 5 gün, 30 gün ve YBB periyotlarında mutlak ve göreceli performansı gösterir, lider ve geri kalan sektörleri ayrı tabloda toplar. Yatırım danışmanlığı değildir, yalnızca veri sunumudur. Karar size aittir.

Kaynakça

1. Moskowitz, T. J. ve Grinblatt, M. (1999). Do Industries Explain Momentum? The Journal of Finance, 54(4), 1249-1290.
2. Conrad, J. ve Kaul, G. (1998). An Anatomy of Trading Strategies. Review of Financial Studies, 11(3), 489-519.
3. Lakonishok, J., Shleifer, A. ve Vishny, R. W. (1994). Contrarian Investment, Extrapolation, and Risk. The Journal of Finance, 49(5), 1541-1578.
4. Stovall, S. (1996). Standard & Poor's Sector Investing. McGraw-Hill. (Sektör rotasyon çerçevesi.)
5. Borsa İstanbul resmî sektör endeksi metodolojisi, borsaistanbul.com.
6. S&P Dow Jones Indices, GICS sektör sınıflandırması.
7. FRED St. Louis Fed, SP500 ve sektör getirisi serileri (XLE, XLK, XLF).

▸ Not: Bu sayfa eğitim ve araştırma amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi içermez. Anlatılan kavram veya stratejilerin geçmiş performansı, gelecek için garanti vermez.

• ▸ Portföy Optimizasyonu
  Sektör seçimi portföy kararlarının önemli ayağı.
• ▸ Makro Göstergeler Rehberi
  Sektör rotasyonu makro temalardan beslenir.
• ▸ NIM ve Bankacılık
  Bankacılık sektörünü anlamadan sektör seçimi yapılamaz.